الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
176
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
آورد كه درياى عظيم و مسخّر شدهاى آن را بر دوش خود حمل مىكرد دريايى كه در برابر فرمانش خاضع و در مقابل هيبتش تسليم بود و آبهاى جارى آن از خشيّت او ساكن شد ( و امواجش آرام گرفت ) » ؛ ( و أرسى « 1 » أرضا يحملها الأخضر « 2 » المثعنجر « 3 » ، و القمقام « 4 » المسخّر ، قد ذلّ الأمره ، و أذعن لهيبته ، و وقف الجاري منه لخشيته ) . اين سخن ممكن است اشاره به بارانهاى عظيم سيلابى باشد كه در آغاز پيدايش زمين همهء كرهء زمين را به صورت دريايى عظيم به هم پيوسته فرا مىگرفت و با گذشت زمان ، آبها در خلل فرج زمين فرونشستند و خشكيها كه مجموعا يك چهارم كرهء زمين را تشكيل مىدهند از زير آب سر برآوردند ، آبها آرام گرفتند و زمينها براى زندگى انسان و ساير موجودات زندهء خشكى آماده شدند . * * *
--> ( 1 ) . « أرسى » از ريشهء « رسو » بر وزن « مسح » به معناى ثابت و راسخ شدن گرفته شده است . ( 2 ) . « أخضر » به معناى سبزرنگ در اينجا اشاره به درياهاى عميق است كه از كثرت عمق به رنگ سبز ديده مىشود . ( 3 ) . « مثعنجر » به معناى سيّال و پر آب است از ريشهء « ثعجرة » بر وزن « حنجره » به معناى جريان آب و مانند آن گرفته شده است . ( 4 ) . « قمقام » به معناى درياى عظيم است و در اصل از « قمقمة » بر وزن « همهمه » به معناى جمع كردن گرفته شده است و به درياى عظيم و حوادث مهم از اين جهت « قمقام » گفته مىشود كه آبهاى زياد و مشكلات فراوان در آن جمع است .